Dolna Saksonia | Powstanie Warszawskie

Stalag X B Sandbostel - Dolna Saksonia - Niedersachsen



: Polska kwatera wojenna na cmentarzu Sandbostel

(…..)

Lista imienna żołnierzy Armii Krajowej, uczestników Powstania Warszawskiego zmarłych w obozie jenieckim Sandbostel.

Andruszkiewicz Władysław st. wachm. ps. „Marian” ur. 24.06.1899 Warszawa syn Stanisława i Apolonii. W konspiracji: Oddział „Czarnego Franka”. W powstaniu: V Obwód (Mokotów) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej batalion „Oaza”, „Ryś” kompania „Gustaw”. Szlak bojowy Mokotów - Sadyba. Zmarł w Sandbostel w 1945 roku, dokładna data nie znana.

Bogusławski Władysław chorąży, ps. „Łajdus” ur. 20.12.1902 Wilkowice syn Stanisława i Anny. W powstaniu: Armia Krajowa - I Obwód „Radwan” (Śródmieście) - Pod obwód „Sławbor” - 3. batalion pancerny „Golski” - kwatermistrzostwo. Uczestnik walk w Śródmieściu Południe. Jeniec wojenny nr 225 326. Zmarł 14.02.1945 roku w Sandbostel, pochowany na cmentarzu przy obozowym w grobie nr. 385.

Brzeziński Władysław mjr. służby stałej ps. „Ratusz” ur. 19.07.1894 r. Uczestnik walk o niepodległość. Porucznik piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. W latach dwudziestych służył w 77. pułku piechoty, a następnie w 6. Pułku Strzelców Podhalańskich. Awansowany na kapitana ze starszeństwem od 1 stycznia 1927. Służył wówczas w 18. pułku piechoty. Odznaczony Krzyżem Zasługi Wojsk Litwy Środkowe. Prawdopodobnie po 1930 r. przeszedł w stan spoczynku z możliwością powołania na wypadek wojny. Zarejestrowany w Powiatowej Komendzie Uzupełnień w Kutnie.

Udział w konspiracji 1939-1944:

W pierwszych latach okupacji oficer Polskiej Organizacji Zbrojnej (POZ). Od lutego do października 1943 r., pod pseudonimem „Nowomiejski”, po scaleniu POZ z Armią Krajową pełnił funkcję dowódcy batalionu im. płk Jana Kilińskiego, oraz był komendantem konspiracyjnej Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty. Od października 1943 r. komendant (dowódca) 3. Rejonu „Ratusz” w I Obwodzie (Śródmieście) Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej „Nowomiejski”, „Ratusz”.

W powstaniu:

Armia Krajowa - I Obwód „Radwan” (Śródmieście) - 3. Rejon „Ratusz” - sztab. Od 8 sierpnia 1944 zastępca dowódcy Pod obwodu Śródmieście Południe, od 22 sierpnia zastępca dowódcy Odcinka Zachodniego w Pod obwodzie Śródmieście Południe. zm. 04.11.1944. zastrzelony przez strażnika.
(Biogram, archiwum Muzeum Powstania Warszawskiego Warszawa)

Tylko ogrodzony barak wyznaczony na międzynarodową izbę chorych oddzielał dwa rejony Stalagu w których więzieni osobno byli żołnierze kobiety i mężczyźni uczestnicy Powstania Warszawskiego. Izba chorych poza swoją funkcją medyczną służył jako miejsce nawiązywania kontaktów i wymiany wiadomości pomiędzy obu grupami polskich jeńców. Major Brzeziński wiedział że w części kobiecej stalagu przebywa jego córka, aby nawiązać z nią kontakt zapisał się 4 listopada do lekarza. Wartownik na wieży uznał że Major podczas rozmowy z córką zbliżył się za blisko do ogrodzenia, bez ostrzeżenia strzelił zabijając majora na miejscu. Pomimo protestów, niemiecka komenda uznała że wartownik działał w ramach konwencji i regulaminu obozowego. O próbie ucieczki nie było mowy, odgrodzony barak izby chorych był wewnętrzną częścią stalagu. Zezwolono tylko na uroczysty pogrzeb z udziałem jeńców i przedstawiciela komendantury podpułkownika Westphala. Wartownik po zakończeniu działań wojennych został postawiony przed angielskim sądem wojennym, został skazany na karę śmierci za liczne zbrodnie popełnione min. na jeńcach rosyjskich. Wyrok został wykonany.

* Tragiczne wydarzenie opisał w swojej książce pt. „Gefangeni i Dipisi” porucznik Armii Krajowej Wacław Sterner.

Cholewicki Bohdan strz. ps. „Tomek”. ur. 02.11.1927 (? 30.12.1928 ?). W powstaniu: Batalion „Miłosz” 1 kom. Pluton „Bończa”. Zmarł 09.11.1944 roku w Sandbostel, pochowany na cmentarzu przy obozowym w grobie nr. 315.

Galewski Władysław ppor. ps. „Kruk” ur. 18.06.1921 Warszawa. Uczestnik Powstania Warszawskiego. Warszawski Korpus Armii Krajowej. 8. Dywizja Piechoty Armii Krajowej im. Romualda Traugutta. 21. Pułk Piechoty im. „Dzieci Warszawy”. Nr. Jeńca 102 585. Zmarł 02.02.1945 roku w Sandbostel..

Goździkowski Zdzisław kpr. ps. „Bielik” „Bielec” ur. ok.1925. W konspiracji, Okręg Warszawski Armii Krajowej - V zgrupowanie „Siekiera” 2 komp. W powstaniu Kryska 5 komp. Zmarł 194 roku w Sandbostel, dokładna data nieznana.

Jarzyński Franciszek strz. ps. „Sokół” ur. 06.01.1924 Warszawa. Syn Wacława i Marii. W konspiracji: Okręg Warszawski Armii Krajowej - V zgrupowanie „Siekiera”, 4 kom. Plut. 1107. W powstaniu „Miłosz” 3 kom. Plut. 1107. Jeniec wojenny nr. 223 116. zmarł 1945 roku w Sandbostel, dokładna data nieznana.

Jaworski Bohdan kpr. ps. „Pip” ur. 02.10.1925 Płock, syn Stanisława i Marii: W konspiracji, Armia Krajowa - VII zgrupowanie (batalion) „Ruczaj” - 3. kompania - pluton 135. W powstaniu: Armia Krajowa - VII zgrupowanie (batalion) „Ruczaj” - kompania „Habdank” - pluton „Poręcza” Uczestnik walk w Śródmieściu Południe. Jeniec wojenny 223 467. Zmarł. 23.03.1945 roku w Sandbostel.

Kłosowicz Jerzy Henryk st.strz. ps. „Rak” ur.03.10.1920 Warszawa. W Powstaniu: Komenda Główna Armii Krajowej - pułk „Baszta” - batalion „Olza” - kompania O-2 ppor. „Misiewicza”. Udział w walkach na Mokotowie. Jeniec wojenny nr. 221 365. Zmarł 04.02.1945 roku w Sandbostel, Zmarł 14.01,1945 roku w Sandbostel, pochowany na cmentarzu przy obozowym w grobie nr. 375.

Korsak Jan st. strz. ps. „Krzyż” ur. 27.03.1924 Drozdy woj. Wileńskie, syn Antoniego i Franciszki z domu Drozdowicz. W Powstaniu: Komenda Główna Armii Krajowej - pułk „Baszta” - batalion „Olza” - kompania O-2 ppor. „Misiewicza” Uczestnik walk na Mokotowie. Jeniec wojenny nr 221 464 zm. 1945 roku w Sandbostel, dokładna data nieznana.

Lipka Ludwik Janusz kpr. pchor. ps. „Janusz” ur. 01.06.1924 Warszawa. W konspiracji: VI Obwód AK „Obroża”. Plut 694. W powstaniu Mokotów -OS- V. Numer jeńca i data śmierci nieznana.

Mościcki Jerzy kpr. ps. „Zgrzyt”, ur. 06.02.1926 Warszawa, syn Witalisa i Stefani. W konspiracji: Armia Krajowa - VII zgrupowanie (batalion) „Ruczaj” - 3. kompania - pluton 135. W powstaniu: Armia Krajowa - VII zgrupowanie (batalion) „Ruczaj” - kompania „Habdank” - pluton „Nałęcza” Uczestnik walk, Śródmieście Południe. Jeniec wojenny nr. 223 565. Zmarł 23.03.1945 roku w Sandbostel.

Olczyk Czesław kpr. ps. „Czarny” ur. ok. 1920 ?. Mieszkał w Warszawie przy ulicy Fabrycznej. W powstaniu: Zgrupowanie AK „Kryska” – 1 komp. Plut. II. Jeniec wojenny nr. 221 222. Zmarł 22.03.1945 roku w Sandbostel.

Pochmarski Bolesław kpt. ur. 10.04.1886 Parchacz. Uczestnik Powstania Warszawskiego. Jeniec wojenny nr. 1203(?). Zmarł 28.04.1945 roku w Sandbostel..

Pyziak Wiesław strz. ps. „Puk”, ur. 26.01.1927 Warszawa, syn Władysława i Anny z domu Prokop. W konspiracji: Kedyw Komendy Głównej Armii Krajowej - kompania „Pegaz”, od lata 1944 r. - batalion „Parasol” - 2. kompania. W powstaniu: Armia Krajowa - I Obwód „Radwan” - Pod obwód „Sławbor” - bataliony „Iwo” - „Ostoja” - czata „Kazik”. Śródmieście Południe. Jeniec wojenny nr. 222 820. Zmarł 02.05.1945 roku w Sandbostel..

Stefański Ryszard strz. ps. „Koreczek” ur. 14(25).02.1925. W konspiracji: VII Obwód AK „Obroża” 3 rej. Rembertów - plut. 758. W powstaniu: Mokotów OS – V plut. IV. Jeniec wojenny stalag X B nr. ?. Zmarł 09.10.1944 roku w Sandbostel, pochowany na cmentarzu przy obozowym w grobie nr. 398.


  • Tylko 2 z 19 żołnierzy Armii Krajowej pochowanych na cmentarzu przy obozowym w Sandbostel posiada oznakowane kamiennymi krzyżami groby. Pozostali, jak i 30 znanych z nazwiska polskich jeńców wojennych Kampaniii Wrześniowej 1939 roku spoczywa jako „nieznany Polak” („Pole Unbekannt”).

Trojanowski Ryszard oficer. ur. 25.12.1913 rok. W powstaniu: V Obwód (Mokotów) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej. Uczestnik walk na Mokotowie. Zmarł w Stalagu Sandbostel, data nieznana, pochowany na cmentarzu przy obozowym w grobie nr. 327.

Werner Seweryn st. wachm. ps. „Narwa” ur. 21.10.1896 Ciechanów, syn Stanisława i Tekli z domu Przasnyska. W powstaniu: V Obwód (Mokotów) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej - batalion „Oaza” - pluton 687. Uczestnik walk na Sadybie – Mokotowie. Wzięty do niewoli 27 września 1944 r. Jeniec wojenny nr. 221 906. zmarł 30.01.1945 roku w Sandbostel.

Wochtman Henryk Jerzy ppor. piechoty ps. Miś” ur. 26.12.1912. W konspiracji: KG AK- VII oddz. VII (Finanse i kontrola) - PWB (Podziemna Wytwórnia Banknotów) -17s. W powstaniu Armia Krajowa - Grupa „Północ” - zgrupowanie „Róg” - Reduta PWPW (Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych) ul. Sanguszki 1, następnie -Kiliński-4 kom. „Osa” - odcinek bojowy „Sarna”. Szlak bojowy, Stare Miasto - kanały - Śródmieście Północ - Śródmieście Południe. Jeniec wojenny nr. 224 808. Zmarł 14.01,1945 roku w Sandbostel, pochowany na cmentarzu przy obozowym w grobie nr. 358.

(…..)


Dolna Saksonia | Powstanie Warszawskie | do góry