Badenia-Wirtembergia


Öhringen



Öhringen, 23 tysięczne miasto na pograniczu Frankonii i Szwabii należące do okręgu Hohenlohe (Hohenlohekreis), położone przy autostradzie A6 w północno-wschodnie części Badenii Wirtembergii. Na miejscowym cmentarzu miejskim przy Pfedelbocher Straße 50 znajduje się nieoficjalnie nazywany już „do zawsze”, (jak stwierdzają mieszkańcy Öhringen) „Polski pomnik” (Polenehrenmal). Według nieudokumentowanej informacji towarzyszącej historii powstania tego upamiętnienia, „Pomnik” miał ufundować lub wykonać polski oficer po zakończeniu działać wojennych w latach 1945–1946.

W grobach nr 161 do 165 uwieńczonych pomnikiem spoczywa wg. listy imiennej sporządzonej 22 sierpnia 1989 roku przez Urząd miasta Öhringen dla Prezydium Rządu Kraju Badenii Wirtembergii, 8 obywateli Polski, ofiar II wojny światowej.

Lista imienna w porządku alfabetycznym z zachowaniem oryginalnej niemieckiej pisowni nazwisk imion i nazw miejscowości:

Gräber der Opfer von Krieg und Gewaltherrschaft; hier: Dokumentation über Gräber polnischer Staatsangehöriger in Baden-Wirttemberg

Friedhof Öhringen

Baranska Rola, * 1.2.1902 † 22.2.1945 Öhringen

Fabian Bronislaw, Arbeiter * 30.4.1910 in Wrezin Krs. Lublin † 8.9.1941 Öhringen

Jwanisyk Wladimir, Arbeiter * 24.12.1918 Tenawa-Dolysin Kreis Sanck † 21.5.1942 Öhringen

Marsjolek Zigmunt, Arbeiter * 1925 Dombrowa Krs. Tarnow † 30.6.1940 Öhringen

Mieczyslaw Gora, landw. Arbeiter *17.12.1923 Kobiecyn Krs. Krakau † 3.5.1945 Öhringen

Mitrapfan Tyszo, Arbeiter * 25.12.1914 † 19.4.1945 Öhringen

Solowik Matrona, unbekannt † 16.1.1945 Öhringen

Wojcik Janina, Arbeiterin * 30.7.1927 Polen † 12.4.1945 Öhringen

Tyle można dowiedzieć się z jedynej dostępnej listy imiennej, która wydaje się być nie kompletną i prawdopodobnie nie jedyną istniejącą jeszcze jako dokument archiwalny.



Przed kilku laty mieszkający w sąsiedniej miejscowości Polak, członek „Bractwa Polskich Motocyklistów na Obczyźnie” (Polnische Motorradbruderschft in Deutschland e.V.) zainteresował się dosyć już znacznieie zniszczonym a nawet częściowo zdewastowanym pomnikiem. Uwagę przykuwał „Orzeł Piastowski” wykuty na krzyżu zwieńczającym pomnik. Na postumencie krzyża widniała kwadratowa wnęka z pozostałościami metalowych części które prawdopodobnie stanowiły zamocowania metalowej lub kamiennej tablicy która była pierwotnie integralną, spełniającą funkcję informacyjną częścią całości pomnika. Przy bliższym spojrzeniu na płytę kamienną stanowiącą prawą stronę pomnika, można było zauważyć już mocno „starte” przez warunki atmosferyczne i zanieczyszczenia środowiska wgłębienia wskazujące na istnienie liter. Po pierwszym prowizorycznym oczyszczeniu powierzchni płyty nożna byto, niestety tylko częściowo odczytać tekst w języku polskim:

1939 – 45 „ŚPIJ KOLEGO W CIEMNYM GROBIE NIECH SIĘ POLSKA PRZYŚNI TOBIE”

I nazwiska:

Marszalek Zygmund, Gora Mieczysław, Kolpacka Maria, Kozak Josef, Fabian Bronisław, Szumilas Josee, Malawska Maria, Gabas Wacław, Nurkowski Stefan, Stolarczyk Tadeusz, Wojcik Janina, Pyszak Henryk.

Tylko 4 nazwiska widniejące na upamiętnieniu znajdują się na liście imiennej sporządzonej w śierpiu 1989 roku przez Urząd Miejski Öhringen.
„Bractwo Polskich Motocyklistów na Obczyźnie” postanowiło dowiedzieć się czegoś więcej o historii powstania pomnika i o losach Polaków których upamiętnia. Postanowiono też roztoczyć opiekę - patronat nad tym miejscem. Zebrano dostępne informacje, mieszkający w pobliżu Polak, Pan Sołtysek namalował obraz we wnęce po tablicy, Matka Boska z dzieciątkiem wzorowany na obrazie „Madonny Jasnogórskiej”. Wyczyszczono i uwidoczniono przy pomocy farby najmniej zniszczony napis którego teks jest cytowany po wyżej.

Po 2 latach od pierwszych, jeszcze bardzo prowizorycznych zabiegów pielęgnacyjnych można zauważyć dalsze destruktywne działania warunków atmosferycznych na powierzchnię płyty z tekstem i ogólnie na całość pomnika, a zwłaszcza cokół na którym jest umieszczony pomnik.

„Polski pomnik” (Polenehrenmal) wymaga podstawowych prac renowacyjnych i fachowych prac konserwatorskich (pogłębienia istniejących liter i „dokucia” zniszczonych przez upływający czas). Wymaga prac które przywrócą mu zagwarantowaną umowami międzynarodowymi funkcję chronionego upamiętnienia i będzie czytelnie informował o losie pochowanych w tym miejscu polskich ofiarach II wojny światowej.

Luty 2012



: Foto: Stadtverwaltung Öringen / Bauamt

(…..)

Styczeń 2015



Źródła informacji:

  • Bractwo Polskich Motocyklistów na Obczyźnie (Polnische Motorradbruderschft in Deutschland e.V.)
  • Urząd miasta Öhringen



Badenia-Wirtembergia | do góry