Sahsonia Anhalt

Gardelegen - Saksonia Anhalt - Sahsen Anhalt

Kein Häftling darf lebendig in die Hände des Feldes fallen

„Żaden żywy więzień nie może wpaść w ręce wroga”  Fragment rozkazu Reichsfürera Heinricha Himmlera o ewkuacji obozów konzentracyjnych wydany w ostatnich tygodniach wojny. 



: "UND SIE HABEN DOCH GESIEGT"

IHR STEHT VOR DEN MAUERRESTEN EINER FELDSCHEUNE, IN DER SICH AM 13. APRIL 1945 EINES DER GRAUSAMSTEN VERBRECHEN DES FASCHISMUS VOLLZOG. IN DER NACHT VOR IHRER BEFREIUNG, WENIGE STUNDEN VOR DEM EINTREFFEN DER ALLIIERTEN STREITKRÄFTE, WURDEN HIER BRUTAL UND UNMENSCHLICH 1016 INTERNATIONALE WIDERSTANDSKÄMPFER GEGEN DEN FASCHISMUS BEI LEBENDIGEM LEIBE VERBRANNT. SOLLTE EUCH JEMALS IM KAMPF GEGEN FASCHISMUS UND IMPERIALISTISCHE KRIEGSGEFAHR GLEICHGÜLTIGKEIT ODER SCHWÄCHE ÜBERKOMMEN, SO HOLT EUCH NEUE KRAFT BEI UNSEREN UNVERGESSENEN TOTEN.”
An einer nachträglich errichteten Umgrenzungsmauer, die an die Fassade anschließt, wurde der Schriftzug „UND SIE HABEN DOCH GESIEGT” angebracht.

Stoicie przed resztkami polnej stodoły, w której 13 kwietnia 1945 roku dokonano najstraszliwszej faszystowskiej zbrodni. W nocy przed waszym wyzwoleniem, niewiele godzin przed wkroczeniem sił alianckich, 1016 z was międzynarodowych przeciwników faszyzmu zostało brutalnie i nieludzko żywcem spalonych. Jeżeli w walce z faszyzmem i imperialistycznym zagrożeniem wojną zobojętniejcie lub okażecie słabość, uzyskajcie nowe siły od naszych niezapomnianych zmarłych.
W późniejszym czasie (?) na murze okalającym upamiętnienie dokuto krótkie zdanie: „A jednak zwyciężyliście”

W obliczu zbliżających się od zachodu armii alianckich i zagrożenia od wschodu Armią Czerwoną, zgodnie z rozkazem Heinricha Himmlera: „żaden więzień nie może wpaść w ręce wroga” rozpoczęto ewakuację położonych w okolicach gór Harcu podobozów KZ Mittelbau–Dora i podobozu KZ Neuengamme Hannover-Stöcken. Więzniowieie podobozów po stronie wschodniej Harzu, po kilkudniowym marzu ewakuowani w pieszym marszu do Osterode i Wernigerode gdzie zostali „załadowani” do wagonów towarowych z docelowym zamiarem dotarcia do macierzystych obozów Neuengamme, Bergen-Belsen i Sachsenhausen. Grupa 600 chorych więźniów KZ Hannover-Stöcken została załadowane na wagony towarowe i wysłana do KZ Bergen-Belsen. Po kilkudniowej, bezsensownej „podróży pociągi zgromadziły się w okolicy Gardenlegen (Mieste, Zinau, Letzlingen), z powodu zniszczonych przez aliancie bombardowania szlaków komunikacyjnych, zniszczonego taboru kolejowego. SS konwojująca transporty uznała że w tej sytuacji i zbliżających się oddziałów Armii USA nie ma szansy dotarcia do wyznaczonych celów, w fatalnej sytuacji znalazło się 4000-5000 więźniów z różnych podobozów. Tych którzy przeżyli mordercze marsze, po raz kolejny pieszymi kolumnami z miejsca postoju pociągów skierowano do Gardelegen na teren Remonteschule, teren koszar kawaleryjskiej.13 kwietnia 1945 roku na terenie koszar znajdowało się 1050 -1100 więźniów, z koło 5000 którzy wyruszyli w marszach pieszych do podstawionych pociągów pozostało 1100, zanotowano kilkanaście udanych ucieczek pozostali zostali zamordowani, częściowo grzebani przez towarzyszy niedoli, w większości pozostawiani w przydrożnych rowach. W sytuacji co robić z więźniami nie było dyskusji, oddziały konwojentów i miejscowe władze NSDAP pod kierownictwem Gerharda Thiele (Kreisleiter) zaplanowali masowe morderstwo. Kolumny po 100 więźniów skierowano do odległej około 2 kilometrów, stojącej w polu murowanej stodoły należącej do dużego gospodarstwaa rolnego Gut Isenschnibbe. Ponad tysiąc więźniów zostało zamkniętych za ciężkimi przesuwanymi bramami stodoły.

: fot z lewej i prawej strony: 102 Dywizja Piechoty Armii USA

Jstnieje kilkanaście opisów zbrodni której dokonano 13 kwietnia 1945 roku w stodole gospodarstwa rolnego Gut Isenschnibbe. Wszystkie opisy poza nieistotnymi szczegółami mówią o my samym. Podłoga stodoły (klepisko) jeszcze przed przebyciemm więźniów zostało zasłane słomą i nasączone będzyną, po zamknięciu bram podpalone. Podpalono słomę wewnątrz zamkientej stodoły strzelając z broni maszynowej amunicją fosforową. Ginący w płomieniach więźniowi usiłowali przy pomocy kurtek więziennych gasić płonącą słomę, udało się dwa razy. Oprawcy otworzyli ogień z różnej posiadanej broni, broń osobista oficerów i członków NSDAP, broni maszynowej, fosforowych granatów ręcznych. W zbrodni udział brali, miejscowi funkcjonariuszeee partyjniczłonkowie SASASA, SS i Waffen SS, żołnierze lotnictwa, oddzspecjalnylnylny spadochroniarzy, policja, członmłodzieżowejwejwej „Hitlerjugend”,Volkssturmm, urzędnicy, służby pracy, pogotowia technicznego, straży pożarnej, wszystkich którzy przebywali w tym dniu w Gardelegen lub w pobliżu. SS dołączyła i umundurowała grupę 25 zwolnionych z obozów Kapo. Masowy mord trwał do godziny 19,00 13 kwietnia 1945 roku, cywile z Gardenlegen przenieśli częściowo zwłoki do istniejącego w pobliżu dołu i i pokryli cienką warstwą ziemi. dla zatarcia dowodów zbrodni przywieziono z miasta dodatkowe karnisty benzyny aby zwłoki które można jeszcze był rozpoznać (numery) spalić dodatkowo. Ofiary masowego mordu pochodziły z Polski, Rosji, Węgier, Belgii, Niemiec. Włoch, Czechosłowacji. Jugosławii, Holandii,Hiszpanii i Meksyku. Tylko w 305 przypadkach udało się ustalić nazwiska ofiar.

14 kwietnia 1945 roku o 17.00 102 Dywizja Piechoty Armii USA pod dowództwem generała brygady Franka Keatinga wkracza do Gardelegen, o godzinie 19.00, dokładnie 24 godziny po dokonanej zbrodni obrona miasta dopisuje bezwarunkową kapitulację. 15 kwietnia żołnierze USA- kompani F, 2. batalionu, 405 regimentu odkryli miejsce masowego mordu, wg zeznań świadków 20 złapanych SS konwojentów zostało rozstrzelanych na miejscu zbrodni. Główny sprawca, miejscowy okręgowy szef NSDAP i SS Obersturmbannführer Gerhard Thile już wcześniej przygotował sobie „drogi” ucieczki przy pomocy fałszywych papierówww (zdjęcie po wyżej, okręgowy szef NSDAP i SS Obersturmbannführer Gerhard Thile w mundurze zwykłego żołnierza Wehrmachtu) nigdy nie został złapany, odkryty gdy zmarł w1994 roku. Jeden z dowódców transportu, SS-Hauptscharführer Erhard Brauny został skazany w procesie zbrodniarzy wojennych w Dachau na karę dożywotniego więzienia, umarł w1950 roku.

: DIE ÜBERLEBENDEN DEN TOTEN 14.4.1945

21 kwietnia dowództwo 102 Dywizji Piechoty Armii USA zmusza mieszkańców Gardelegen i okolicy do pomocy w ekshumacji szybko i prowizorycznie pogrzebanych po cienką warstwą ziemi i piasku setek ofiar brutalnej zbrodni. 250 – 300 cywilnych mieszkańców Gardel przez 4 dniu przenosiła zwłoki lub ich spalone części. Powstał cmentarz oddalony o około 300 metrów od miejsca zbrodni, każda ofiara spoczęła w pojedynczym grobie zaopatrzonym w biły krzyż lub w wypadku wyznania mojżeszowego Gwiazdę Dawida. Cmentarz otrzymał status cmentarza wojskowego, przy wejściu na teren cmentarzaa została umieszczona tablicę imformacyjno – ostrzegawcza, tablica po podziale na strefy okupacyjne (w tym przypadku rosyjskiej) znika, odnaleziona po latach, służyła za część ogrodzenia na działkach pracowniczych.



: LISTA IMIENNA

(…….)



Dane osobowe pochodzą z:


Saksonia Anhalt | do góry