1 Polska Dywizja Pancerna

Börger - Emsland - Dolna Saksonia - Niedersachsen





Cmentarz katolicki położony kilkaset metrów przy drodze do Breddenburg. W kwaterze wojennej, po prawej stronie od wejścia ostatnie miejsce spoczynku znalazło prawdopodobnie 4 żołnierzy 1 Polskiej Dywizji Pancernej , kan. Alojzy Buchta ps. „Piaskowski i strz. Józef Kutermacha. Na kolejnym kamieniu nagrobnym wykute są dane trzeciego kan. Antoni Torba (z przekręconym imieniem Antonia), który wg danych z metryk zgonu spoczywa wraz z kan. Janem Białkowskim w odległości 20 yd. Od drogi do Breddenburg. Nie zostały dotychczas odnalezione dokumentyy potwierdzająceekshumacjęję i przeniesienie na cmentarz w Börgen.
Na cmentarzu w tej samej kwaterze znajdują się 2 groby z nazwiskami polskobrzmiącymi. Wszystkie kamienie nagrobne w formie standardowych niemieckich wojskowych krzyży nagrobnych, posiadają również wykute niemieckie emblematy wojskowe.





1. Dane na podstawie materiałów archiwalnych:
Józef Kutermacha strz. 10 p. drag. R-C Serv. Number 1908/75/I-23754. Urodzony Czarkowy pow. Pińczów. Zmarł 01.05.1945 roku w szpitalu (?)
Dane spisane z kamienia nagrobnego z zachowaniem oryginalnej pisowni:
Macha Kuter † 4.1945

2. Nazwisko polskobrzmiące:
Stefan Piesulak † 27.04.1945.

3.Dane na podstawie materiałów archiwalnych:
Aloizy Buchta ps. „Piskowski” strz. 10 psk R-C Serv. Number 1926/477/I-42145. Urodzony 26.10.1926 roku w Pszczynie. Zmarł 02.05.1945 roku w Canadian C.C.S.
Dane spisane z kamienia nagrobnego z zachowaniem oryginalnej pisowni:
A. Piskowski † 4.1945

4. Unbekant, nieznany z imienia i nazwiska.

5. Dane na podstawie materiałów archiwalnych:
Antoni Torba kan. 1 pamot. R-C Serv. Number 1915/1/I-6670. Urodzony 20.02.1915 Biesiadks pow. Mielec. Zmarł 06.05.1945 roku w 3 Canadian C.C.S.
Dane spisane z kamienia nagrobnego z zachowaniem oryginalnej pisowni:
Antonia Torba * 20.2.1915 † 6.5.1945

6. Nazwisko polskobrzmiące:
Stanislaus Plonczak * 22.4.1917 † 12.5.1945

7. Unbekant, nieznany z imienia i nazwiska.



Plan kwatery wojennej na cmentarzu w Börger. Numeracja na kamieniach nagrobnych odpowiada opisowi zamieszczonemu powyżej.


Dokumentacja wykonana - Maj 1995. Opublikowana - Listopad 2015




Wnioski i zalecena Rady OPWiM.

Koniecznie jest w najbliższym czasie usunięcie z inskrypcji nieprawidłowych elementów: krzyży Wehrmachtu i błędów w pisowni nazwisk oraz wprowadzenie właściwych danych personalnych. Udział w porządkowaniu grobów zgłosił Pan Zygmunt Popiel dyr. Polskiej firmy kamieniarskiej w Hamburgu, odznaczony medalem Rady OPWiM.

(„Przeszłość i Pamięć” Biuletyn Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa nr 1 (6) 1998 „Groby żołnirzy 1 Dywizji Pancernej na terenie północnych Niemiec str. 35-55)



2001



Metryki zgonów kanoniera Jana Białkowskiego i sapera Alojzego Przytomskiego. Zdjęcie środkowe pochodzi z archiwum s.p Pana Czesława Szewczyka. Kanonier Antoni Torba walczył od września 1939 roku, poległ na polu chwały w ostatnim dniu walk o zdobycie Wilhelmshaven,

2002

Na cmentarz katolickim w Börger nie odnaleziono grobów Jana Białkowskiego ani Alojzego Przytomskieo. Dyrektor gminy sugeruje, że mogą być pochowani w grobach dwóch niezidentyfikowanych żołnierzy.



Dane osobowe i informcje pochodzą z:

  • Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa - Warszawa
  • Konsulat Generalny RP w Hamburgu
  • Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge e.V.Hannover - Kasse
  • Zdjęcia wykonano w1995 roku
  • Minister Of Defence Londyn





1 Polska Dywizja Pancerna | do góry